Zmiany w prezentacji sprawozdań finansowych, czyli czym nas zaskoczy Rada MSR

Po co przedsiębiorstwa przygotowują sprawozdania finansowe? Pytanie to, w XXI wieku, może wydawać się niedorzeczne, bo przecież wiadomo, że każda jednostka notowana, a także większość tych nie notowanych, sprawozdania finansowe przygotować musi. Czy jednak poza przymusem prawnym, który wynika z polskiej ustawy o rachunkowości, bądź innych uregulowań specyficznych dla danego kraju, rozumiemy sens przygotowania i publikacji sprawozdań?

Prowadząc szkolenia z zakresu rachunkowości finansowej zwykle rozpoczynam spotkania właśnie od pytania o cel przygotowania sprawozdań finansowych. Odpowiedź wbrew pozorom nie jest wcale taka łatwa. Sprawozdania przygotowujemy dla inwestorów. Tak, ale czy tylko? Polska ustawa o rachunkowości nie określa sensu przygotowania sprawozdań, nie określa także grupy docelowej korzystającej z tych sprawozdań. Ustanawia jedynie przymus prawny sporządzania sprawozdań, składających się z
1) bilansu,
2) rachunku zysków i strat,
3) informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia oraz
4) zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym (a w przypadku funduszy inwestycyjnych - zestawienia zmian w aktywach netto) jak również rachunku przepływów pieniężnych.
Zmiany w kapitałach jak i przepływy są wykazywane tylko dla spółek akcyjnych, notowanych, funduszy inwestycyjnych i emerytalnych oraz tych podmiotów, które spełniają ilościowe kryteria podane w ustawie. Podmioty mniejsze mogą sporządzać sprawozdania w formie uproszczonej. Z kolei wszystkie grupy kapitałowe, których instrumenty dłużne lub kapitałowe podlegają obrotowi na rynkach Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz banki zgodnie z Regulacją MSR z roku 2002 muszą przygotowywać swoje skonsolidowane sprawozdania finansowe według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej – MSSF.