Czym jest, a czym nie jest defraudacja

Na początek warto zadać pytanie i uściślić, czym tak naprawdę jest defraudacja. I jak to pojęcie ma się do intuicyjnie bardzo rozpoznawalnej przez każdego kradzieży. O tym, że nie jest ono kradzieży dalekie i nosi jej podstawowe znamiona, świadczy fakt, iż potocznie defraudację określa się zazwyczaj „kradzieżą w białych rękawiczkach”. W literaturze polskiej defraudacja zastępowana jest często pojęciem „nadużycie”. Termin ten właściwie oddaje to, czym defraudacja jest, czyli wykorzystywaniem pozycji zawodowej w ramach zatrudnienia w przedsiębiorstwie do osiągania prywatnych korzyści materialnych.

Zwykle z korzyściami prywatnymi związane są analogiczne lub większe straty przedsiębiorstwa, w którym defraudacja ma miejsce. Te większe straty po stronie przedsiębiorstwa wynikają z kosztów, jakie jednostka musi ponieść po odkryciu defraudacji, a które związane są z koniecznością uporządkowania bałaganu organizacyjnego powstałego na skutek procesów defraudacyjnych oraz przywracania utraconej wiarygodności w oczach kontrahentów, pracowników i całej reszty otoczenia przedsiębiorstwa. Warto pamiętać, że utrata wiarygodności może następować także jeszcze przed całkowitym ujawnieniem defraudacji, kiedy część kontrahentów, obserwując nietypowe praktyki stosowane przez przedsiębiorstwo, domyśla się, że ma do czynienia z jednostką „zarażoną” defraudacją i, tracąc do takiej jednostki zaufanie, stopniowo redukuje swoją kooperację, ostrzegając przy tym inne firmy zaprzyjaźnione. Tym samym jednostka ponosi trudne do oszacowania, ale często niebagatelne koszty utraconych korzyści.

Defraudacja polega na dokonywaniu błędów świadomych, które mogą też przybrać formę świadomych przeoczeń i zaniechań, którymi może być zainteresowana chociażby konkurencja jednostki. Nie uważa się za defraudację błędów i zaniechań nieświadomych, powstałych na skutek niedopatrzeń lub braku dochowania należytej staranności. W praktyce trudno jednoznacznie zweryfikować intencjonalność popełnienia błędu. Dlatego też, aby ocenić, co jest, a co nie jest defraudacją najłatwiej zweryfikować, czy popełnione błędy przyczyniły się do uzyskania korzyści osoby lub grupy, która je popełniła lub za nie odpowiada…