Wykorzystanie arkusza Excel w wycenie Goodwill

Termin Goodwill reprezentuje trudno mierzalne i niematerialne wartości przedsiębiorstwa, niedające się w prosty sposób przypisać jego aktywom ujmowanym w bilansie. Wartość firmy jest istotnym składnikiem przedsiębiorstwa, gdyż może znacznie podnieść jego siłę oddziaływania na otoczenie rynkowe. Z uwagi na złożoność zagadnienia i jego niejednorodne traktowanie w praktyce występują duże trudności w jego wycenie.

Jedną z powszechnie uznawanych na świecie definicji jest stwierdzenie, że „wartość firmy jest to różnica między kwotą zapłaconą za podmiot a sumą godziwych wartości nabytych rzeczowych składników, aktywów i praw majątkowych, pomniejszoną o wartość zobowiązań”. Można zatem przyjąć, że - w ujęciu modelowym - wartość firmy (czyli suma nieujawnionych dotychczas w bilansie wartości niematerialnych i prawnych) jest różnicą między księgową wartością przedsiębiorstwa a jego wartością rynkową.

Istota wyceny sprowadza się do obliczenia różnicy pomiędzy wartością dochodową a wartością księgową. Wartość księgowa jest prosta do obliczenia jako różnica pomiędzy wartością aktywów a wartością zobowiązań. Problem stanowi zbudowanie modelu finansowego do obliczenia wartości dochodowej.

Wartość przedsiębiorstwa określamy jako sumę zdyskontowanych przepływów pieniężnych, wartości rezydualnej oraz aktywów przeznaczonych do zbycia niemających związku z działalnością operacyjną. Aktywa takie to np. inwestycje finansowe w papiery wartościowe, które nie wpływają na działalność operacyjną a stanowią składnik aktywów łatwy do spieniężenia.

W_sv=PV(CF)+RV+Aktywa finansowe-Zadłużenie, gdzie:

Wsv – wartość przedsiębiorstwa dla akcjonariuszy
PV(CF) – wartość zaktualizowana przepływów pieniężnych
RV – wartość rezydualna

Roczny przepływ gotówkowy określany jest wg wzoru:

CF=[S_(n-1)×(1+d)×m_zo×(1-t) ]-〖NI〗_(A+KO), gdzie:

Sn-1 – sprzedaż w roku poprzednim
d – stopa wzrostu sprzedaży
mzo – marża zysku operacyjnego
t – stopa podatkowa
NIA+KO – dodatkowe nakłady na inwestycje w majątek trwały i obrotowy

Wartość rezydualna określona jest jako iloraz rocznego przepływu i stopy dyskonta.

Znając podstawy teoretyczne, możemy przystąpić do budowy modelu finansowego. Przede wszystkim musimy przygotować prognozę głównych pozycji przychodów i kosztów:

 

Rokiem bazowym dla analizy jest rok 2009, natomiast dla lat następnych ustalana jest prognoza w oparciu:

• dla przychodów ze sprzedaży zgodnie z przyjętym wskaźnikiem dynamiki (w roku 2010 wykorzystamy formułę „=C4*D$3”);
• wartość sprzedanych towarów i materiałów na podstawie zakładanej marży (formuła =C5*D$3);
• umorzenie składników majątku wg ustalonego poziomu amortyzacji. W każdym kolejnym roku prognozy stan bilansowy będzie mniejszy o wartość umorzenia (formuła: =C8-D9).

Ponieważ analiza ma charakter uproszczony, aby obliczyć poziom kosztów rodzajowych przyjmujemy założenie, że koszty te są zmienne wraz z poziomem przychodów ze sprzedaży. W kolumnie C umieszczamy indeks umożliwiający wybór charakteru zmienności. W menu głównym, w pozycji „Dane”, wybieramy opcję „Sprawdzanie poprawności danych”. Dla zaznaczonych komórek C11 do C16 definiujemy dozwolone wartości jako lista, gdzie źródłem danych są wartości:

• (+), jeśli koszt ma reagować tylko na wzrost przychodów,
• (+)/(-), jeśli koszt ma reagować na wzrost i spadek przychodów.

Dzięki wykorzystaniu tej opcji w momencie wprowadzania danych do komórki pojawiać się będzie lista wyboru zawierająca tylko te możliwości.

W następnym kroku gotowi jesteśmy do przygotowania prognozy rachunku wyników:

 

Na tym etapie wykorzystamy określone wcześniej wskaźniki zmienności kosztów oraz zdefiniowany kierunek zmienności. Wykorzystamy do tego formułę (dla komórki C49, pozostałe będą analogiczne w obszarze D49:I55):

§  JEŻELI ($C11="(+)/(-)"; jeżeli pole C11 zwiera kierunek zmienności (+)/(-) to:

§  C49+(D$3-1)*C49*D11; wartość kosztu zwiększa się proporcjonalnie do wzrostu przychodów w stopniu określonym przez współczynnik zmienności (od 0 do 100%).

§  JEŻELI(D$3>=1; jeżeli pierwszy warunek jest niespełniony, tj. kierunek zmienności działa tylko przy wzroście przychodów, to rozpatrz kolejny warunek sprawdzający, czy wzrost przychodów jest większy od 1.   

§  C49+(D$3-1)*C49*D11; jeżeli tak, to wartość kosztu zwiększa się proporcjonalnie do wzrostu przychodów w stopniu określonym przez współczynnik zmienności.

§  C49)) jeżeli nie, to pozostaw koszt w wartości niezmienionej.

 

Zysk netto obliczany jest poprzez odjęcie podatku dochodowego, obliczonego wg formuły =JEŻELI(D64>0;D64*0,19%;0). Formuła powoduje naliczenie podatku 19% tylko w latach, kiedy zysk brutto jest większy od zera.

 

W linii 68. możliwe jest obliczenie marży zysku operacyjnego (=(D64+D48)/D46) stanowiącego podstawę kalkulacji przepływu finansowego.

 

Aby model finansowy był kompletny, należy zaplanować pozostałe składniki bilansowe dotyczące aktywów i pasywów obrotowych: