Rynek sprawdza się bardziej niż demokracja.

Rozmowa z profesorem Grzegorzem W. Kołodko z Akademii Leona Koźmińskiego, Dyrektorem Centrum Badawczego Transformacji, Integracji i Globalizacji TIGER (www.tiger.edu.pl) Pytamy, m.in. o wartość i specyfikę polskiego liberalizmu gospodarczego, rolę mediów w kształtowaniu naszej percepcji świata ekonomii i finansów oraz o poglądy sformułowane na stronach książki “Wędrujący Świat”.

W Pańskiej głośnej książce „Wędrujący świat” sporo uwagi poświęca Pan Premier różnicom między neoliberalizmem a liberalizmem w czystej postaci. Jakie są Pańskim zdaniem realne konsekwencje posługiwania się zniekształconymi zasadami liberalnymi we współczesnej gospodarce wolnorynkowej?

Profesor Grzegorz W. Kołodko: Opłakane. Gospodarka światowa – tak kraje najwyżej rozwinięte, jak i wiele spośród tych na dorobku gospodarek krajów transformacji i tzw. wyłaniających się rynków – mogłoby być w zdecydowanie lepszym stanie. Lepszym, czyli na wyższym poziomie rozwoju przy zdecydowanie mniejszej skali nierównowagi i mniejszej dozie konfliktogenności sytuacji ekonomicznej i politycznej. Jednakże globalizacja dokonywana w zbyt dużej mierze na modłę neoliberalną – po to, aby nieliczni mogli wzbogacać się kosztem większości – doprowadziła do głębokiego stanu nierównowag strukturalnych, których nie da się pokonać poprzez poprawę koniunktury gospodarczej. Teraz konieczne już są głębokie zmiany strukturalne, reinstytucjonalizacja gospodarki światowej, odmienne sposoby koordynacji polityki na skalę globalną, a także ewolucja systemu wartości. Bez tego gospodarka rynkowa zejdzie na manowce i doprowadzić może do jeszcze większego kryzysu, przy którym ten obecny wspominać będziemy może nie jako sielankę, ale wstępne ćwiczenie, ot taki interesujący case study.   

IV władza w znacznej mierze kreuje wydarzenia na rynkach finansowych. Gdzie powinien znajdować się Rubikon, którego nie powinni przekraczać dziennikarze i analitycy?

gwk:   Granicą tą powinna być prawda, ale to utopia. Nie da się tego osiągnąć, trzeba więc walczyć rozmaitymi sposobami z nierzetelnością i manipulacjami medialnymi na tyle, na ile w realnym świecie jest to możliwe. Chcielibyśmy, aby wszelkiej działalności publicznej – a zwłaszcza tej wpływającej na postawy i zachowania innych, a tu przecież media odgrywają fundamentalną rolę – przyświecała uczciwość i profesjonalizm, ale przecież to też tylko nieziszczalne pragnienie. W „Wędrującym świecie” piszę, że do idealnego świata dojść nie sposób, ale zmierzać warto. No to zmierzajmy, ale nie róbmy sobie i innym złudzeń, że doprowadzą nas tam dziennikarze i analitycy. Tych przewodników radzę raczej się wystrzegać…