Rentowność a koniunktura gospodarcza

W ciągu kilkunastu miesięcy prawie wszystkie przedsiębiorstwa przekonały się, że popyt nie jest nieograniczony, że wzrost nie trwa wiecznie, że nie można nieustannie windować kosztów. Przekonały się o tym, mając w pełni wykorzystane zdolności produkcyjne, problemy z pozyskaniem pracowników, uruchomione programy rozwojowe, niezakończone inwestycje i nie¬spłacone kredyty na ich sfinansowanie.

Konieczność zachowania rentowności, a niekiedy także płynności, wymusiła wstrzymanie inwestycji, przerzucenie wysiłku managerów na obniżkę kosztów, a czasem bolesne decyzje związane z redukcjami z trudem pozyskanych pracowników oraz pozbyciem się niektórych aktywów czy sprzedażą całych przedsiębiorstw.
Jednakże niektóre przedsiębiorstwa, nawet w najbardziej dotkniętych kryzysem branżach, dość dobrze go zniosły. Co więcej, wykorzystują go do wzmocnienia własnej pozycji. Które? Te bardziej rentowne od swoich konkurentów. Rentowność okazała się zatem nie tylko podstawowym miernikiem ważnym dla właścicieli, ale także istotnym elementem ograniczającym ryzyko związane z przedsiębiorstwem i decydującym o możliwościach jego rozwoju w przyszłości. W okresie kryzysu, kiedy kurczą się rynki zbytu, wygrywają te przedsiębiorstwa, które mają niższe koszty niż ich bezpośredni konkurenci albo mogą szybciej niż konkurenci dostosować się do obniżonego poziomu przychodów.
Rentowność a ryzyko działalności
Wysoka rentowność zmniejsza ryzyko działalności. Wpływa na ryzyko na kilka sposobów:

• W krótkim okresie daje większy margines bezpieczeństwa w przypadku spadku przychodów.
• Umożliwia wygospodarowanie własnych środków do finansowania rozwoju, a więc zmniejsza uzależnienie przedsiębiorstwa od pożyczek i kredytów.
• Umożliwia łatwiejsze powiększenie kapitału poprzez pozyskanie inwestorów w celu finansowania rozwoju.
• Czyni rozwój mniej ryzykownym. Rozwijając bardzo zyskowne przedsiębiorstwo, zwiększa się efektywny model działania. Odwrotnie, inwestując w przedsiębiorstwo o mniej niż przeciętnej rentowności, zwiększamy jego wrażliwość na spadki sprzedaży w okresie gorszej koniunktury.