Procesowy rachunek kosztów w produkcji oraz dystrybucji farb i lakierów

Firma PROFARB zajmuje się produkcją i dystrybucją szerokiego portfela farb i lakierów. W ofercie posiada aż 950 różnych produktów i współpracuje z ponad 200 klientami w kraju. Sprzedaż realizowana jest na terenie kraju. Prężnie zaczyna rozwijać się eksport, głównie do Europy Wschodniej.

Dlaczego rachunek kosztów ABC?

Przed menedżerami wyższego szczebla postawione zostało zadanie zwiększenia zyskowności firmy o 60% w ciągu 2 kolejnych lat. Decyzja ta podyktowana była m.in procesami zachodzącymi w branży producentów artykułów budowlanych oraz strategią firmy.

Analizując podejście menedżerów do rentowności przedsiębiorstwa, zauważono, że mieli oni rozbieżne poglądy w ocenie rentowności i kosztów grup produktowych oraz kanałów dystrybucji. Ówczesny system zarządzania sprzedażą niedostatecznie odzwierciedlał prawdziwą kosztochłonność klientów związaną np. z koniecznością realizacji dodatkowych działań na rzecz wymagających klientów (np. sieci marketów budowlanych). Podważane były również zasady kalkulowania kosztów wywarzania produktów (arbitralne narzuty kosztów pośrednich) oraz metody kalkulacji kosztów obsługi kanałów dystrybucji, np. ze względu na różne warunki dostaw, oferowany asortyment oraz poziom cen i rabatów.
Wspomniane rozbieżności stanowiły ważny czynnik przy podjęciu decyzji o wdrożeniu rachunku kosztów ABC.

Wdrażamy ABC!
Do wdrożenia ABC powołano zespół projektowy, który składał się z 5 osób z firmy oraz 2 konsultantów firmy wdrożeniowej. Prace zespołu koordynowane były przez menedżera projektu.

Wdrożenie rozpoczęto od zmian w planie kont. Zgodnie z koncepcją zasobowego rachunku kosztów zaprojektowano nowy rachunek kosztów według miejsc powstawania kosztów, którego głównym zadaniem była wycena zasobów i w rezultacie ułatwienie kalkulacji kosztów procesów i działań. Identyfikacja zasobów realizowana była w trakcie wywiadów z menedżerami poszczególnych pionów organizacyjnych. W wyniku prac powstał zasobowy rachunek kosztów z ok. 200 zasobami (tzn. miejscami powstawania kosztów) .

Główne zasoby zidentyfikowane w obszarze produkcji to m.in.:

• linia produkcji lakierów rozpuszczalnikowych,
• linia produkcji lakierów wodnych,
• linia produkcji emulsji,
• linie konfekcjonowania lakierów,
• linie konfekcjonowania emulsji,
• hala produkcyjna,
• pracownicy produkcji,
• energia elektryczna.

Główne zasoby w obszarze sprzedaży to m.in.:

• pracownicy Działu Marketingu i Sprzedaży,
• przedstawiciele handlowi,
• samochody PH
• poszczególne aktywności marketingowe, jak np. reklama w mediach, foldery, ulotki itp.

Zidentyfikowano również pozostałe zasoby związane np. z funkcjonowaniem zaopatrzenia, magazynu, transportu, laboratorium.

Kolejnym krokiem było przystąpienie do identyfikacji działań sprzedażowych i produkcyjnych. W tym przypadku w trakcie rozmów z realizatorami działań zidentyfikowano ok. 90 działań, które będą wyceniane w rachunku ABC. Określono ilość wycenianych w modelu produktów i klientów (odpowiednio: 950 i 200).

Przykładowe działania produkcyjne zidentyfikowane w trakcie warsztatów:

• produkowanie i korekta bazy,
• odstanie bazy,
• kolorowanie wyrobu,
• etykietowanie opakowań,
• przezbrajanie linii rozlewniczej,
• konfekcjonowanie wyrobów,
• foliowanie wyrobów.

Przykładowe działania sprzedażowe zidentyfikowane w trakcie warsztatów:

• wizytowanie klientów,
• pozyskiwanie zamówień klientów,
• szkolenia klientów,
• obsługiwanie prezentacji realizowanych w sklepach,
• transportowanie dostaw do klientów,
• przetwarzanie zamówień.

Ostatnim etapem budowy modelu była identyfikacja przyczynowo-skutkowych nośników kosztów zasobów (łączących zasoby z działaniami) oraz nośników kosztów działań (łączących działania z obiektami kosztowymi – produktami i klientami). Podczas wdrożenia wykorzystano specjalistyczne oprogramowanie klasy ABC/M Profit Management System®, które zostało zintegrowane z systemami operacyjnymi firmy. Integracja ta zautomatyzowała zasilanie rachunku ABC w dane i znacząco uprościła jego utrzymanie w przyszłości. Rysunek nr 1 przedstawia rachunek kosztów ABC w specjalistycznym oprogramowaniu Profit Management System®.

Pełna treść artykułu dostępna jest
w wersji drukowanej czasopisma