Audyt podatkowy – luksus czy konieczność?

Na czym polega audyt podatkowy? Audyt podatkowy jest, obok optymalizacji podatkowej, jednym z najbardziej zaawansowanych elementów procesu budowy optymalnego systemu obciążeń podatkowych jednostki i obsługi ich dokumentacji. Polega on na analizie działalności firmy pod kątem występowania ewentualnych ryzyk podatkowych, zweryfikowania sposobu postępowania jednostki w odniesieniu do tych ryzyk, a także sprawdzeniu zasad w zakresie prawa podatkowego, którymi kieruje się jednostka.

Audyt podatkowy może być przeprowadzony w różnych wariantach i w różnym zakresie przedmiotowym. W zależności od głębokości badania czynności te mogą przybierać formę audytu pełnego lub wyrywkowego. W pierwszym przypadku badaniu podlegają wszystkie dokumenty i całość operacji gospodarczych przeprowadzonych przez jednostkę – można zatem porównać go do kontroli prowadzonej przez urząd kontroli skarbowej. Audyt taki jest bardzo wymagający nie tylko w zakresie kompetencji audytora, ale również badanej jednostki, gdyż jest to proces długotrwały i musi być przeprowadzony przy czynnym udziale osób zajmujących się sprawami księgowymi jednostki. Pracochłonność takiego audytu przekłada się wprost na jego koszty, które niejednokrotnie przekraczają koszty poniesione na funkcjonowanie działu rachunkowości w trakcie badanego okresu. Z powyższego powodu audyt ten nie jest zbyt popularny i jest stosowany wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, gdy przybiera formę audytu śledczego. Specyficznym rodzajem audytu pełnego jest audyt pełny jednego miesiąca (bądź innego okresu wybranego przez jednostkę). Ten wariant może być polecany jednostkom, które prowadzą bardzo jednolitą działalność i nie występuje wiele nadzwyczajnych operacji w trakcie roku. Przeprowadzenie takiego audytu jest w tym przypadku bardzo efektywnym narzędziem, pozwala bowiem zidentyfikować główne zagrożenia w pozostałych miesiącach, bazując na wynikach badania.